Dr Piotr Sieńko: Zmieńmy system, nie kwiaty

04 marca 2026

Dr Piotr Sieńko, prodziekan Uniwersytetu WSB Merito Bydgoszcz, badacz feminizmu i edukacji równościowej, przypomina, że Dzień Kobiet nie powinien sprowadzać się jedynie do rytualnego wręczania kwiatów. To moment, który – jak podkreśla – powinien skłonić do refleksji nad realną sytuacją kobiet w Polsce i Europie.

Zbliżający się Dzień Kobiet, czyli czas, w którym mężczyźni biegną kupić kwiaty, a część kobiet oczekuje ich czy innych podarków, przypomina nam jednak również o problemach ważnych dla kobiet

zauważa dr Sieńko

To, jak mówi, także bodziec dla mediów, by zadać sobie pytania: jak z tą równością w Polsce jest i czy feministki wciąż powinny walczyć o prawo do samostanowienia dla wszystkich kobiet.

Choć w ostatnich dekadach kobiety w Polsce obejmowały wysokie stanowiska – mieliśmy premierki, prezes NBP była kobietą, a liczba rektorek rośnie – wciąż nie przekłada się to na poprawę sytuacji wszystkich Polek.

Feministyczna wizja świata nie opiera się na poszerzeniu pola samorealizacji dla wybranych kobiet, a zakłada wyrównywanie szans między płciami, gdzie pod uwagę bierze się między innymi położenie społeczne (klasa)

przekazuje badacz feminizmu

Dr Sieńko przypomina również, że ruch kobiecy nie powstał po to, by nieliczne kobiety – zwykle białe i heteroseksualne – „mogły dołączyć do bogatych mężczyzn i z nimi, ramię w ramię pogłębiały nierówności”.

Jednym z najnowszych dokumentów analizujących sytuację kobiet jest unijny Gender Equality Index opracowany przez European Institute for Gender Equality. Wnioski, jak podkreśla ekspert, są niepokojące.

Polki tracą do pozostałych Europejek ponad siedem punktów w rankingu, a Polska zajęła dziewiętnaste miejsce w klasyfikacji.

wskazuje dr Sieńko, cytując raport

Polska zmierza w kierunku osiągnięcia równości płci w tempie wolniejszym niż inne państwa członkowskie. […] wskaźnik równouprawnienia płci […] w dalszym ciągu pozostaje znacząco poniżej średniego wyniku dla UE. Postęp w kwestii równouprawnienia płci przebiega w Polsce wolniej. Z upływem czasu zwiększa się zatem dystans między Polską a UE

można wyczytać z opisu analitycznego raportu

Bardzo ważną postacią, jeśli chodzi o walkę w kwestii równouprawnienia płci jest uznana ekonomistka Linda Scott. W książce „Kapitał kobiet. Dlaczego równouprawnienie wszystkim się opłaca” tłumaczy, że do tej pory nie zaproponowano systemu społeczno-gospodarczego, który realnie uwzględniałby perspektywę kobiet. Zdaniem ekonomistki powinien być to świat, który z taką samą mocą opowiada się za prawami człowieka, jak umożliwia pełną realizację zawodowych marzeń (lub ich braku) i gwarantuje możliwość spokoju w gospodarstwie domowym.

Publikacja ta jest o tyle ważna, że powstał do niej polski wstęp. Napisano w nim wprost, że ani ustroje kapitalistyczne, ani socjalistyczne nie zaproponowały kobietom realnego równouprawnienia. Władze PRL jedynie na sztandarach niosły emancypację, a w rzeczywistości obywatelki wdziane były jako zbawicielki narodu, które miały realizować swoje główne zadanie – przedłużenie jego trwania. W ramach rozwoju liberalnych demokracji kobietom obiecywano wyzwolenie z opresyjnego systemu i wdrożenie zasady równości, co rozpoczęto od wykluczenia ich z Solidarności, następnie pomijania „babskich spraw”, by skupiać się na ich potrzebach wyrywkowo – wtedy, gdy patriarchalne analizy ekonomiczne przewidują taką potrzebę.

Dr Sieńko wskazuje, że feministki od lat apelują o realne działania systemowe. Najważniejsze z nich to zwiększenie finansowania sektorów, które są silnie sfeminizowane — takich jak edukacja i kultura.

Mimo że takie działanie stanowiłoby ledwie korektę patriarchalnego systemu, nadszarpnięcie niesprawiedliwych struktur władzy, dostarczyłoby kobietom realnych zasobów.

przekazuje dr Piotr Sieńko

A kwiaty w dzbanku poczekają, nawet jeśli już zwiędły. Może to z ich naturalnej siły wykluje się nowy, dotąd nieznany sprawiedliwy system – kończy prodziekan Uniwersytetu WSB Merito Bydgoszcz.

Łukasz Brzykcy